Macam - Macam Pupuh Sunda ,Sifat Dan Contohnya

Dalam kebudayaan sunda ada yang disebut dengan pupuh yang berbentuk nyanyian, Pupuh adalah bentuk sastra sunda yang berbentuk puisi, yang memiliki jumlah suku kata dan rima tertentu di setiap barisnya. ( guru wilangan, guru lagu, dan watek). Guru wilangan adalah jumlah engang (suku kata) tiap padalisan (larik/baris). 

Guru lagu adalah sora panungtung (bunyi vokal akhir) tiap padalisan. Sedangkan watek adalah karakteristik isi pupuh. Terdapat 17 jenis pupuh, masing-masing memiliki sifat tersendiri dan digunakan untuk tema cerita yang berbeda.

Berikut ini adalah sifat-sifat pupuh, silahkan di simak

·         Asmarandana, bertemakan birahi, cinta kasih seseorang kepada kekasih, sahabat, maupun keluarga.
·         Balakbak, bertemakan lawak, banyolan tentang kehidupan sehari-hari.
·         Dandanggula, bertemakan ketenteraman, keagungan, kegembiraan.
·         Durma, bertemakan kemarahan, kesombongan, semangat.
·         Gambuh, bertemakan kesedihan, kesusahan, kesakitan.
·         Gurisa, bertemakan khayalan seseorang.
·         Juru demung ,bertemakan kebingungan, masalah kehidupan.
·         Kinanti, bertemakan penantian seseorang.
·         Lambang, bertemakan lawak dengan aspek renungan.
·         Magatru, bertemakan penyesalan.
·         Maskumambang,  bertemakan kesedihan yang mendalam, rasa prihatin.
·         Mijil, bertemakan kesedihan yang menimbulkan harapan.
·         Pangkur, bertemakan perasaan sebelum mengemban sebuah tugas berat.
·         Pucung, bertemakan rasa marah pada diri sendiri.
·         Sinom, bertemakan kegembiraan.
·         Wirangrong, bertemakan rasa malu akan tingkah laku sendiri.
·         Ladrang, bertemakan sindiran.


Contoh Pupuh Beserta Guru Lagu Dan Guru Wilangannya :

1. Asmarandana
Di bangun oleh 7 (tujuh) padalisan Guru Lagu dan guru wilangan nya (8-i, 8-a, 8-é/o, 8-a, 7-a, 8-u, 8-a). 
Contoh :
Éling-éling mangka éling [8-i]
rumingkang di bumi alam [8-a]
darma wawayangan baé [8-é]
raga taya pangawasa [8-a]
lamun kasasar lampah [7-a]
napsu nu matak kaduhung [8-u]
badan anu katempuhan [8-a]

2. Balakbak
Di bangun oleh 3 (tiga) padalisan Guru lagu dan guru wilangan nya  (15-é, 15-é, 19-é).
Contoh :
Aya warung sisi jalan ramé pisan, Citaméng [15-é]
Awéwéna luas-luis geulis pisan, ngagoréng [15-é]
Lalakina lalakina los ka pipir nyoo monyét, nyangéréng [19-é]

3. Dangdanggula
Di bangun oleh 10 (sepuluh) padalisan  guru lagu dan guru wilangan nya (10-i, 10-a, 8-é/o, 7-u, 9-i, 7-a, 6-u, 8-a, 12-i, 7-a).

Contoh :
Méga beureum surupna geus burit [10-i]
ngalanglayung panas pipikiran [10-a]
cikur jangkung jahé konéng [8-é]
naha teu palay tepung [7-u]
simabdi mah ngabeunying leutik [9-i]
ari ras cimataan [7-a]
gedong tengah laut [6-u]
ulah kapalang nya béla [8-a]
paripaos gunting pameulahan gambir [12-i]
kacipta salamina [7-a]

4. Durma
Di bagun oleh 7 (tujuh) padalisan, guru lagu dan guru wilangan nya (12-a, 7-i, 6-a, 7-a, 7-i, 5-a, 7-i).

Contoh :
Moal ngejat sanajan ukur satapak [12-a]
geus dipasti ku jangji [7-i]
mun tacan laksana [6-a]
numpes musuh sarakah [7-a]
henteu niat seja balik [8-i]
najan palastra [5-a]
mati di médan jurit [7-i]

5. Gambuh
Di bangun oleh 5 (lima) padalisan, guru lagu dan guru wilangan nya (7-u, 10-u/i, 12-i, 8-u, 8-o).

Contoh :
Ngahuleng banget bingung [7-u]
henteu terang ka mana nya indit [10-i]
turug-turug harita téh enggeus burit [12-i]
panon poé geus rék surup [8-u]
keueung sieun aya méong [8-o]

6. Gurisa
Di bangun oleh 8 (delapan) padalisan guru lagu dan guru wilangan nya (8-a, 8-a, 8-a, 8-a, 8-a, 8-a, 8-a, 8-a). 

Hayang teuing geura beurang (8-a)
geus beurang rék ka Sumedang (8-a)
nagih kanu boga hutang (8-a)
mun meunang rék meuli soang (8-a)
tapi najan henteu meunang (8-a)
teu rék buru buru mulang (8-a)
rék tuluy guguru nembang (8-a)
jeung diajar nabeuh gambang (8-a)

7. Jurudemung
Di bangun oleh 5 (lima) padalisan, guru lagu dan guru wilangan nya (8-a, 8-u, 6-i, 8-a, 8-u).

Contoh :
Mungguh nu hirup di dunya [8-a]
ku kersaning anu Agung [8-u]
geus pinasti panggih [6-i]
jeung dua rupa perkara [8-a]
senang paselang jeung bingung [8-u]


8. Kinanti
Di bangun oleh 6 (enam) padalisan guru lagu dan guru wilangan nya (8-u, 8-i, 8-a, 8-i, 8-a, 8-i).

Contoh :
Budak leutik bisa ngapung [8-u]
babaku ngapungna peuting [8-i]
nguriling kakalayangan [8-a]
néangan nu amis-amis [8-i]
sarupaning bungbuahan [8-a]
naon baé nu kapanggih [8-i]

9. Ladrang
Di bangun oleh  4 (empat) padalisan, guru lagu dan guru wilangan nya  (10-i, 8-a, 8-i, 12-a).

Contoh :
Aya hiji rupa sato leutik [10-i]
éngkang-éngkang, éngkang-éngkang [8-a]
sok luluncatan di cai [8-i]
ari bangun arék sarupa jeung lancah [12-a]

10. Lambang
Di bangun oleh 4 (empat) padalisan guru lagu lagu dan guru wilangan nya (8-a, 8-a, 8-a, 8-a).

Contoh :
Nawu kubang sisi tegal [8-a]
nyair bogo meunang kadal [8-a]
atuh teu payu dijual [8-a]
rék didahar da teu halal [8-a]


11. Magatru
Dibangun oleh 5 (lima) padalisan, guru lagu dan guru wilangan nya (12-u, 8-i, 8-u, 8-i, 8-o). 

Contoh :
Majalaya Ciparay Banjaran Bandung [12-u]
Kopo reujeung Cisondari [8-i]
Cicaléngka Ujungberung [8-u]
Rajamandala Cimahi [8-i]
Lélés Limbangan Tarogong [8-0]


12. Maskumambang
DSi bangun oleh 4 (empat) padalisan guru lagu dan guru wilangan nya (12-i, 6-a, 8-i, 8-a).

Contoh :
Hé manusa mana kaniaya teuing [12-i]
teu aya rasrasan [6-a]
kaula maké disumpit [8-i]
naha naon dosa kula [8-a]

13. Mijil
Di bangun oleh 6 (genep) padalisan Guru lagu dan guru wilangan nya  (10-i, 6-o, 10-e, 10-i, 6-i, 6-u).

Contoh ;
Mesat ngapung puta sang Arimbi [10-i]
jeung méga geus awor [6-o]
beuki lila beuki luhur baé [10-é]
larak-lirik ningali ka bumi [10-i]
milari sang rayi [6-i]
Pangéran Bimanyu [6-u]

14. Pangkur
Di bangun oleh 7 (tujuh) padalisan guru lagu dan guru wilangan nya (8-a, 11-i, 8-u, 7-a, 12-u, 8-a, 8-a). 

Contioh :
Seja nyaba ngalalana [8-a]
ngitung lembur ngajajah milang kori [12-i]
henteu puguh nu dijugjug [8-u]
balik paman sadaya [7-a]
nu ti mana tiluan semu rarusuh [12-u]
Lurah bégal ngawalonan [8-a]
Aing ngaran Jayapati [8-i]


15. Pucung
Di bangun oleh 4 (empat) padalisan, guru lagu dan guru wilangan nya (12-u, 6-a, 8-é/o, 12-a).

Contoh :
Lutung buntung luncat kana tunggul gintung [12-u]
monyét loréng leupas [6-a]
luncat kana pager déngdék [8-é]
bajing kuning jaralang belang buntutna [12-a]


16. Sinom
Di bangun oleh 9 (sembilan) padalisan, guru lagu dan guru wilangan nya  (8-a, 8-i, 8-a, 8-i, 7-i, 8-u, 7-a/8-a, 8-i, 12-a). 

Contoh :
Warna-warna lauk émpang [8-a]
aya nu sami jeung pingping [8-i]
pagulung patumpang-tumpang [8-a]
Ratna Rengganis ningali [8-i]
warnaning lauk cai [7-i]
lalawak pating suruwuk [8-u]
sepat patingk(ar)océpat [7-a (8-a)]
julung-julung ngajalingjing [8-a]
sisi balong balingbing sisi balungbang [12-a]

17. Wirangrong
Di bangun oleh 6 (enam) padalisan Guru lagu dan guru wilangan nya (8-i, 8-o, 8-u, 8-i, 8-a, 8-a).

Contoh :
Barudak mangka ngalarti [8-i]
ulah rék ka dalon-dalon [8-o]
enggong-enggon nungtut élmu [8-u]
mangka getol mangka tigin [8-i]
pibekeleun saréréa [8-a]
modal bakti ka nagara [8-a]

Advertisement
Macam - Macam Pupuh Sunda ,Sifat Dan Contohnya
Loading...